فراوردهٔ خونی (به انگلیسی: Blood product) به هر گونه عنصر خونی گفته می‌شود که در انتقال خون توسط افراد اهدا می‌شود. فراوردهٔ خونی می‌تواند گلبول قرمز، پلاسما یا پلاکت باشد. البته فراوردهٔ خونی از سرم (که عنصری مصنوعی است و به عنوان جایگزین خون استفاده می‌شود) متفاوت بوده و به عنوان معادل یکدیگر استفاده نمی‌شوند.

اجزاء یک واحد خون کامل شامل پلاسما، گلبول قرمز و پلاکت می باشد .

برای ذخیره سازی و حفظ عملکردشان شرایط متفاوتی دارند. پلاکت های باقی مانده در یک واحد گلبول قرمز در دمای یخچال به صورت توده در آمده و تحت تاثیر پروتئین پلاسما و گلبول قرمز بسرعت خاصیت هموستاز آن کاهش می یابد. همچنین فاکتورهای انعقادی موجود در یک واحد خون (فاکتور ۵-۸) گاهی در ۴ درجه تغییر می یابند.بهترین فایده را از یک واحد خون اهدایی زمانی بدست می آوریم که فرآورده های آن، پلاسما، گلبول قرمز، پلاکت از یکدیگر جدا گردد و بسته به نوع فرآورده در دما و وضعیت های متفاوت ذخیره سازی شود. مثلاً گلبول قرمز طبق شرایط خاص برای ۴۲ روز و پلاسما و کرایو حدود ۱ سال و حتی بیشتر و پلاکت برای ۵ روز ذخیره می شود.


خون گیری:

جمع آوری خون از طریق ورید بازویی و با رعایت شرایط استاندارد و در کیسه های

 مخصوص که حاوی ۶۳ میلی لیتر ماده ضد انعقاد و ۴۵۰ سی سی خون، می باشد،انجام می گردد.

نسبت ماده ضد انعقاد به خون ۴/۱ به ۱۰ می باشد و حداکثر حجم استاندارد خون جمع آوری شده ۵/۱۰ میلی لیتر به ازای هرکیلوگرم وزن اهداکننده می باشد.

کیسه های جمع آوری خون می تواند چندین نوع (منفرد- دوتایی، سه تایی، چهارتایی و یا کیسه مخصوص اطفال) باشد.


خون کامل:

به یک واحد خون کامل که در طی خونگیری از بازوی اهداکننده در کیسه های مخصوص جمع آوری می گردد و حاوی گلبول قرمز – پلاسما پروتئین های پلاسما، فاکتورهای انعقادی … می  باشد و حدود ۱۰به توان ۹ عدد گلبول سفید و ۶۳ میلی لیتر ماده ضد انعقاد دارد، اطلاق می گردد.

حجم کلی آن ۵۱۰-۴۹۰ و Hct آن ۴۰-۳۵% و Hb آن بیشتر از ۴۵  می باشد.

مدت  زمان نگهداری آن با توجه به ماده ضد انعقاد بین ۲۱ تا ۳۵ روز می باشد.



منبع:پاورپوینت فرآورده های خونی