تحقیق بررسی اخلاق کارگزاران و صفات مومنان در نهج البلاغه شامل  133 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   بررسی اخلاق کارگزاران و صفات مومنان در نهج البلاغه  می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

 مقدمه

 نهج البلاغه، بى­تردید پس از قرآن­کریم گرانقدرترین و ارزشمندترین میراث فرهنگى اسلام است . این کتاب مجموعه­اى است به ابعاد وجودى یک انسان کامل، زیرا نازلات و صادرات وجودى است که والاترین وجود پس ‍از پیامبر اکرم (ص) است. نهج البلاغه کتابى است که در آن والاترین اندیشه­ها و معرفت­ها، و نیکوترین سیرت­ها و سلوک­ها جلوه یافته و انسان­ها را راه نموده و بر کسى پوشیده نیست که امیرمؤمنان (ع) پیشواى فصیحان و سرور بلیغ سخن­گویان است و اینکه سخن او والاترین سخن پس از کلام خداوند و پیامبر اکرم(ص) است، چنان­که درباره سخن آن حضرت گفته­اند: نهج­البلاغه پایین­تر از سخن خداوند و بالاتر از گفتار همه مخلوقات است .از امتیازات برجسته سخنان امیرالمؤمنین که به نام نهج­البلاغه امروز در دست ما است ، این است که محدود به زمینه­اى خاص نیست .این اثر ماندگار توسط ادیب علامه، مرحوم سید شریف رضی رضوان ا… علیه در سال ۴۰۰ هجری از میان صدها کتاب و منبع گردآوری و تنظیم گردیده است و چنان­که خود اشاره کرده، آن­چه در این مجموعه گردآورده است، منتخب و گزیده­اى از سخنان و مکتوبات امیرمؤمنان (ع) است، نه همه آن­چه از آن حضرت در کتاب­ها موجود است. بدین ترتیب کتابى ظهور یافت که جلوه­اى است از جلوه­هاى وجود على (ع) نسخه یگانه هستى و مظهر همه کمالات الهى.

نامه امام علی (ع) به حارث در سه محور است :

الف: اخلاق کارگزاران : در سخنان امیرمؤمنان در نهج­البلاغه, به واقع می­توان اخلاق کارگزاران حکومتی را مشاهده نمود و معیار و میزانی برای همه انسان­ها به­ویژه کارگزاران یافت. هدف حضرت علی علیه السلام در سیاست، هدایت مردم و جامعه به سوی عدالت است‌ و این امر، جز با پایبندی حکومت و کارگزارانش به اصول اخلاقی در سیاست، ممکن نیست. در نتیجه‌ بر ضرورت تعهد اخلاقی زمامدار تأکید بیشتری دارد. بنابراین باید به رفتارها و خصال مأموران حکومت­اسلامی که حضرت أمیر (ع)، به عنوان حاکم اصلی جامعه به آن­ها أمر فرموده است، توجه داشت هر چند اکثر این اوامر اخلاقی در کلام امیرمؤمنان (ع)، اموری است که در زندگی سایر مسلمانان، غیر از کارگزاران نیز باید مراعات شود، اما به دلیل نقش تأثیرگذار کارگزاران حکومت بر سایر اقشار جامعه و همچنین مسؤولیت و وظایف اختصاصی ایشان، اهمیت آن­ها در مورد کارگزاران بسیار بیشتر است. ازجمله این رفتار وخصال ها که ایشان بدان­ها اشاره می­کنند عبارتند است از: تقوا، عدالت، رعایت حقوق مردم، امانت­داری، مداراکردن بامردم، فروتنی، شجاعت، قاطعیت در تصمیم­گیری.

ب: صفات مومنان: مؤمن کسی است که به خدا و انبیای الهی به­ویژه آخرین آن­ها حضرت محمد مصطفی (ص) و اوصیای آن حضرت، ائمه­هدی (علیهم­السلام) ایمان داشته و در حدّ توان عامل به دستورات آخرین دین خدا باشد؛ و اگر گناهی از او سر زد سریعاً توبه نماید. برای مؤمنین بسته به قوّت ایمانشان در اعتقادات و میزان پایبندیشان به دستورات دینی در عمل، درجات فراوانی است که در کتب اخلاقی و عرفانی به آن­ها پرداخته می‏شود. به عبارت دیگر مؤمن یعنی مسلمان کامل؛ کسی که به تمام آن­چه خدا و پیامبر(ص) امر کرده است، تسلیم و پایبند باشد. خداوند مسیری را معین کرده که در ادامه­ی رسالت پیامبر (صلی الله علیه و اله) باید به آن مسیر ملتزم بود و تبعیت از امامت ائمه معصومین (علیهم­السلام) در ادامه رسالت پیامبر (ص) ملاک حق و باطل است و هر کسی در این مسیر قرار گیرد، مؤمن است و هر کسی در این مسیر نباشد، مؤمن نیست.

امام علی (ع) نیز، شاخصه­هایی ذکر کرده­اند که هر کدام از آن­ها می‌تواند برای ما ملاک مهمی باشد ازجمله آن‏ها: تسلیم بودن و یقین داشتن، و بردباری، از خدای عزوّجل راضی و مخالف هوای نفس خویش بودن، یاور دین و حامی مؤمنین و پناه مسلمین است

ج: روش به کارگیری نفس درخوبی­ها : انسان دلش می­خواهد خوب باشد ولی چگونه؟ این مشکل بسیاری از انسان­هاست. همه­ی خوبی‌ها، بدون«زیر پا گذاشتن نفس»، سرانجام از دست می‌روند. اگرانسان مبارزه با هوای‏نفس نکند، ممکن است تمام مهربانی‌ها و خوبی‌های او در خدمت هوای نفسش قرار گیرد.در واقع «نفس اماره بالسوء»، سوار او می­شود و از همه خوبی‌های انسان به نفع خودش استفاده می‌کند.

دشمن انسان، بدی‌های او نیست، دشمن انسان، رفتارهای بدِ او هم نیست، دشمن انسان، نفس او است.
نگرش انسان به نفس، باید نگرشی باشد که نسبت به «بدترین دشمن» خود دارد. این­که انسان، نفس را دشمن تلقی کند، کار بسیار دشواری است و نیاز به تلقین، تفکر و تأمل دارد و با اکتفا کردن به آگاهی حل نمی‌شود.

با توجه به مباحث مذکور ما در صددیم پس از کارهای مقدماتی مانند: تبیین شخصیت امام علی(ع) وحارث‏همدانی و نهج­البلاغه و اهمیت سخنان مولی(ع)، به محورهای سه­گانه­ی این نامه بپردازیم وآن را با استفاده ازدیگرسخنان امام علی (ع) و قرآن و قراین و شواهد دیگرتبیین نماییم، تا به این وسیله توانسته باشیم ضمن روشن نمودن یکی از متون مورد اعتبار اسلامی، به محتوای کلام امام علی (ع) پی برده و ابزار با ارزشی را برای هدایت جامعه؛ به ویژه نسل جوان در اختیار بگذاریم.

فصل اول:معرفی نهج البلاغه

مقدمه

نهج ­البلاغه به معنای روش رسا و بجا سخن گفتن، نامی است که شریف، محمدبن ابی­احمدموسوی مکنی به ابوالحسن و مقلب به سیدرضی،برمجموعه گردآورده خود از سخنان مولای متقیان علی (ع) نهاده است.

«نهج ­البلاغه، مشهورترین و ماندگارترین اثر سیدرضی است که آن رادر سال۴۰۰ هجری، یعنی شش سال پیش از وفات خود، با استفاده از دانش وسیع، ذوق سرشار وگزینش نیکوی ادبی خود گزیده­ای بی­مانند از خطبه­ها، کلمات، نامه­ها، وصیت­نامه­ها، بخش­نامه­ها، کلمات کوتاه حکمت آمیز، چند دعا و یک پیمان نامه از امیرالمؤمنین(ع) را گردآوری نموده است»(صمیمی، ۱۳۷۵،ص۷۵).

نهج­ البلاغه، دائره­المعارفی از فرهنگ اسلامی است که پس از قرآن­کریم و احادیث نبوی، مهم­ترین منبع شناخت اسلام وارزش­های دینی گشته است؛ چشمه­ساری زلال که از تجلیات وجود ملکوتی امیرالمؤمنین(ع) سرچشمه گرفته است وگلستان بی مانند که رایحه وحی­الهی و شمیم کلام نبوی از آن استشمام می شود؛ کتابی که در برگیرنده حکمت­های متعالی، مواعظ نورانی، سلوک الهی، نظام تربیتی، آیین حکومت­داری، سنت­های تاریخی و عرفان حقیقی است؛ صحیفه­ای انسان­پرور و جامعه­ساز که علاوه بر راه روشن بلاغت، راه روشن هدایت گشته است.

پس از انقطاع وحی­الهی، کتابی از نظر اعتماد و اطمینان چون نهج­البلاغه تدوین نشده است. نهج البلاغه، راه روشن علم و عمل و گنجینه یاقوت­های سخن است. نهج­البلاغه در مقام تزکیه و تعلیم، هم­دوش قرآن­کریم، دستور عمل جامع برای رسیدن به سعادت این جهانی و سیادت آن جهانی است؛ با این تفاوت که قرآن را حامل وحی الهی، بر قلب پیامبرنازل کرده است و نهج البلاغه انشای باب مدینه­ی علمِ پیامبر(ص)، علی (ع) است.

درباره نهج ­البلاغه ومحتوای آن از دیر باز بحث­ها شده و بر آن شرح­ها، تفسیرها و ترجمه­هایی به زبان­های گوناگون نوشته اند، صدها کتاب و مقاله درباره نهج البلاغه نوشته شده است به طوری که گردآوری همه آن­ها کتابخانه­ای بزرگ را سامان می دهد. در این فصل با استفاده از منابع و ذخایری که دانشمندان و نویسندگان شیفته سخنان مولا(ع)، در موضوع نهج­البلاغه به یادگارگذارده­اند، به معرفی اجمالی این کتاب شریف و بررسی آن­چه درباره­ی آن نگاشته شده است می­پردازیم:

۱-۲گردآوری نهج البلاغه

«ابوالحسن محمدبن­حسین موسوی، معروف به سیدرضی، در نیمه دوم سده­ی چهارم هجری دربغداد به دنیا آمد وتا سال۴۰۶ زیست.از آن­جا که سید رضی از خاندانی بزرگ و از سادات هاشمی وآل­ابی­طالب بوده به شریف ملقب گشته است. پدرش با پنج واسطه به امام موسی بن جعفر(ع) می رسد و مادر او نیز از نوادگان امام زین‏العابدین (ع) بوده است. برادرش، شریف مرتضی علم­الهدی، از علمای برجسته شیعه است که چهارسال پیش از سید رضی پا به جهان گذاشت. وی تاثیربسیاری برآثار و زندگی سید رضی گذاشته است»(ارشاد،۱۳۸۰، ج۱۲،ص۱۲).

رضی از دانشمندان روزگار خود در بغداد دانش­های گوناگونی آموخت. علامه امینی نام ۱۴تن را به عنوان استادان سیدرضی ذکر می­کندکه از آن میان می­توان به افراد زیر اشاره کرد:

ابوسعید، حسن­بن­عبدالله­بن­مرزبان­نحوی، قاضی عبدالجبار، ابن نباته و نیز بزرگترین استاد وی، فقیه ومحدث متکلم بزرگ شیعی، شیخ­مفید است. سیدرضی شاگردانی پرورش داد، دانشمندانی هم­چون: سیدعبدالله کبایکی، عبدالرحمان خزاعی نیشابوری، محمدبن حلوانی و شیخ الطائفه، ابوجعفرمحمدبن­حسن طوسی. وی در نویسندگی و نثر و نظم، یکه­تاز میدان ادبیات عرب به شمار می­رود. زندگی پر خیر و برکت شریف­رضی، در روز یکشنبه، ششم محرم سال ۴۰۶ پایان یافت(مکارم شیرازی،۱۳۷۵،ج۱،ص۲۱).

۲-۲-انگیزه تألیف


جهت دانلود متن کامل تحقیق بررسی اخلاق کارگزاران و صفات مومنان در نهج البلاغه کلیک نمایید